Telefon dzwoni kolejny raz, pod domem znów pojawia się ta sama osoba, a prywatne informacje zaczynają krążyć w sieci. Takie zachowania mogą być czymś więcej niż uciążliwością: powtarzające się nękanie może stanowić przestępstwo, za które odpowiada się przed sądem.
Artykuł 190a Kodeksu karnego obejmuje uporczywe działania wymierzone w daną osobę lub kogoś jej najbliższego. Istotne jest to, czy wywołują one uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia albo w istotny sposób naruszają prywatność pokrzywdzonego.
Stalking może przybierać postać śledzenia, pojawiania się w miejscu zamieszkania lub pracy, zasypywania wiadomościami i telefonami mimo braku zgody na kontakt. Bywa też związany z przesyłaniem niechcianych listów czy upominków, obserwowaniem aktywności w mediach społecznościowych, ujawnianiem informacji o danej osobie lub podszywaniem się pod nią. Działania mogą przenosić się między światem rzeczywistym a internetem.
O tym, czy doszło do przestępstwa, nie przesądza jednak sam fakt, że czyjeś zachowanie było niechciane. Znaczenie mają jego uporczywość, skutki oraz całokształt okoliczności.
Jak udokumentować nękanie i zadbać o bezpieczeństwo?
Jeżeli nie zwiększy to zagrożenia, można jednoznacznie przekazać osobie nękającej, że dalszy kontakt nie jest akceptowany. Warto zachować potwierdzenie takiego komunikatu. Nie należy jednak podejmować kontaktu za wszelką cenę, zwłaszcza gdy budzi on obawę o bezpieczeństwo.
Dowodami mogą być wiadomości, e-maile, wykazy połączeń, listy oraz inne materiały pokazujące, co się wydarzyło. Pomocne jest również notowanie dat, miejsc i okoliczności kolejnych incydentów. Jeśli doszło do uszkodzenia mienia, warto sfotografować szkody i zachować dokumenty dotyczące strat.
O sytuacji dobrze jest powiedzieć osobom zaufanym i unikać okoliczności, które mogłyby zwiększyć ryzyko. Pomocne może być wsparcie psychologa lub prawnika. Gdy życie albo zdrowie jest bezpośrednio zagrożone, należy zadzwonić pod numer 112.
Podejrzenie popełnienia przestępstwa można zgłosić na policji albo w prokuraturze, przekazując posiadane materiały. W sprawie o uporczywe nękanie lub podszywanie się pod inną osobę należy złożyć także wniosek o ściganie: co do zasady wszczęcie ścigania tych czynów zależy od wniosku pokrzywdzonego.
Odpowiedzialność karna za nękanie i podszywanie się
Za uporczywe nękanie spełniające przesłanki z art. 190a § 1 Kodeksu karnego przewidziano od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. W tych samych granicach karane jest podszywanie się pod inną osobę z użyciem jej wizerunku, danych osobowych lub innych danych umożliwiających jej publiczną identyfikację, jeżeli sprawca wyrządza w ten sposób szkodę majątkową lub osobistą.
Surowsza odpowiedzialność wchodzi w grę, gdy następstwem jednego z tych czynów jest targnięcie się pokrzywdzonego na własne życie. W takim przypadku ustawowe zagrożenie wynosi od 2 do 15 lat pozbawienia wolności.
Prawo chroni prywatność i bezpieczeństwo także wtedy, gdy naruszenia składają się z wielu pozornie drobnych zdarzeń. Zbieranie informacji o kolejnych incydentach oraz zwrócenie się po pomoc mogą ułatwić ocenę sytuacji i ograniczyć ryzyko jej eskalacji.
Źródło: Komenda Powiatowa Policji w Jaworze – Portal polskiej Policji
