Przebywanie na świeżym powietrzu, czy to w lesie, parku miejskim, czy własnym ogródku, to świetna forma relaksu. Niemniej jednak, oprócz piękna natury, możemy napotkać niechcianych gości w postaci kleszczy. Te małe pajęczaki stają się aktywne już wczesną wiosną, a ich obecność trwa aż do późnej jesieni. Wystarczy, że temperatura przekroczy 5°C, aby rozpoczęły poszukiwanie żywicieli. Choć można by sądzić, że występują głównie w gęstwinach, kleszcze znajdziemy także w wysokich trawach, zaroślach, a nawet na miejskich trawnikach. Ich aktywność wzrasta szczególnie rano i późnym popołudniem, zależnie od temperatury i wilgotności powietrza.

Choroby przekazywane przez kleszcze: skala problemu

Kleszcze są nosicielami groźnych chorób, które stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia. W 2025 roku w Polsce odnotowano ponad 48 700 przypadków boreliozy z Lyme oraz 935 zachorowań na kleszczowe zapalenie mózgu. Takie dane wskazują na potrzebę zachowania ostrożności podczas przebywania na terenach zielonych. Odpowiednie przygotowanie i szybka reakcja po powrocie z zewnątrz mogą znacznie zmniejszyć ryzyko zachorowania.

Ochrona przed kleszczami: praktyczne porady

Aby skutecznie chronić się przed kleszczami, warto przestrzegać kilku prostych zasad. Przede wszystkim, wybierając się na spacer do lasu czy parku, należy zadbać o odpowiedni strój: długie spodnie, pełne buty i skarpety, które utrudnią kleszczom dostęp do skóry. Stosowanie repelentów zgodnie z instrukcjami producenta również jest kluczowe. Po powrocie do domu warto dokładnie obejrzeć całe ciało, zwracając szczególną uwagę na miejsca, w których kleszcze najczęściej się przyczepiają, takie jak pachy, pachwiny, zgięcia kolan i łokci oraz okolice uszu.

Szczepienia ochronne: dla kogo?

Osoby często przebywające w środowiskach, gdzie kleszcze występują, mogą rozważyć szczepienie przeciw kleszczowemu zapaleniu mózgu. Szczepienie obejmuje trzy dawki, a dla utrzymania ochrony konieczne są dawki przypominające. Choć nie chroni przed boreliozą, może być szczególnie polecane osobom zawodowo narażonym na kontakt z tymi pasożytami.

Co zrobić po znalezieniu kleszcza?

Jeśli kleszcz przyczepi się do skóry, trzeba go usunąć jak najszybciej i prawidłowo. Należy użyć cienko zakończonej pęsety, uchwycić kleszcza jak najbliżej skóry i pociągnąć zdecydowanym ruchem. Unikaj wykręcania czy smarowania kleszcza substancjami, które mogą go podrażnić. Po usunięciu pasożyta, miejsce wkłucia powinno być umyte i zdezynfekowane.

Kiedy zgłosić się do lekarza?

Po usunięciu kleszcza należy obserwować miejsce wkłucia i monitorować samopoczucie przez kilka tygodni. Pojawienie się rumienia wędrującego, objawów grypopodobnych, bólu głowy czy osłabienia może wskazywać na infekcję. W takich przypadkach niezwłoczna konsultacja z lekarzem jest niezbędna, aby w porę podjąć leczenie i uniknąć poważniejszych powikłań.

Rozpoznanie boreliozy: kluczowe objawy

Jednym z najbardziej charakterystycznych objawów boreliozy jest rumień wędrujący, który pojawia się zazwyczaj między 7 a 14 dniem po ukąszeniu, choć może wystąpić w ciągu 3 do 30 dni. To powiększający się czerwony obszar na skórze, często w formie pierścienia. Wczesne objawy mogą przypominać grypę. W przypadku zauważenia takich zmian, kontakt z lekarzem jest niezbędny.

Podsumowanie: jak cieszyć się naturą bez obaw

Choć kleszcze mogą być groźne, odpowiednie środki zapobiegawcze pozwalają cieszyć się przyrodą bez nadmiernego lęku. Dbając o odpowiedni ubiór, stosując repelenty i regularnie sprawdzając ciało, można znacznie zredukować ryzyko zakażenia. W przypadku ukąszenia, szybkie usunięcie kleszcza i obserwacja objawów są kluczowe dla zachowania zdrowia.

Źródło: Urząd Miejski w Jaworze